De oude zeedijken

Een oude kennis van me, had een bepaalde filosofie. Hij stelde dat als je ergens een periode gewoond hebt, dan moet je er nooit meer naar terug gaan. Je moet de herinnering die je aan die plek hebt laten zoals die is. Een later bezoek zou de herinnering alleen maar schade en de leuke dingen die je er meegemaakt hebt komen niet meer terug. Hier zit veel waarheid in. Maar ik kijk er anders tegen aan. Omdat er onlangs een oude vriend van me overleden is, vond ik het om onduidelijke rede nodig om naar de Oude en Nieuwebildtdijk te fietsen. Naar de gemeente het Bildt waar ik 10 jaar gewoond heb en waar mijn kinderen geboren zijn.

Op de dijken was in 30 jaar niets veranderd. Dat was eigenlijk het deprimerende van de tocht. Er was wat gesloopt en er was wat nieuwbouw maar het sfeertje was er nog en was onaangetast. Het dorp Oudebildtzijl lag er fraai bij. De kroeg was open en de kerk ook. Precies zo als het hoort. Voor zover ik kan overzien zijn er nog 3 actieve kerken in gebruik. Een Gereformeerde, een Doopsgezinde en de Vrije Evangelische Gemeente. En er zijn nog kerken die verbouwd zijn tot woonhuis. Waarvan het niet duidelijk is welke duistere en sektarische rituelen zich er ooit  hebben afgespeeld.

Ook de Julianakerk was dus open. Niet voor een dienst maar voor de toerist. De Julianatoren is gebouwd op een woonhuis. De andre kerken zien er somberder en meer als een aardappelschuur uit. Het aardige was dat ieder geloofje zijn eigen bakker had. Er waren ooit dus pak weg 6 bakkers in een klein dorp als Oude Bildtzijl, maar de klandizie kwam natuurlijk ook van de dijken met hun tientallen kleine arbeidershuisjes. Op YouTube vond ik in twee delen een autorit over de dijk. Bij elkaar een halfuur. Deel 1 en deel 2. De liefhebber kan het eventueel nog eens over doen op Google Streetview.

Experiment met buis

Bij mijn laatste bezoek aan de Groene Ster constateerde ik dat er pogingen gedaan waren om het landschap te veranderen in een soort kweldergebied. Nu wordt er ieder jaar wel wat veranderd, uitgediept of ingepolderd, dus schokkend was het niet. Er was een klein windmolentje neer geplant. Een windmotor. Een schatje. Beetje blikkerig en jammer dat er zo een hoog hek omheen moest. Maar er is sprake van  vandalisme in het gebied. Overigens zag ik niet waar het water naar toe geheveld moet worden. Ik kon niet ontdekken waar de boezem was. Aannemende dat er water naar de boezem gemaald moet worden. Maar ik heb weinig verstand van boezems en bemalen. Dus het zal wel goed zitten. Naast het lelijke hek waren er ook lelijke buizen in het onlangs gecreëerde landschap verwerkt.

Ik heb iets met buizen. Je kunt je camera er inleggen, dan krijg je een fraaie cirkel in je opnamen. Je bent alleen een beetje afhankelijk van waar de buis opgericht staat. Je kunt de zware betonnen buizen natuurlijk moeilijk richten. In dit geval was het nog moeilijker omdat de buis half onder water stond. Het betroffen dus afwateringsbuizen. Neem ik aan. Zoiets. Niet dat ik iets bijzonders in de buis verwachtte. Een lijk of de haastig verstopte buit van een overval of iets dergelijks. Maar de buis bleek leeg. Alleen water. Achteraf vond ik het een beetje eng om mijn camera zo boven het wateroppervlak te laten bungelen, maar experimenten nemen nu eenmaal bepaalde risico’s met zich mee. Anders zijn het geen experimenten.

De verplaatsing

In de jaren 70 woonde ik in Noord-Friesland op het platte land en haalde iedere vrijdag -zoals veel dorpelingen- boodschappen op de markt in Leeuwarden. Verse groenten en vis. Na afloop van het marktbezoek werd het Friesch Koffiehuis aan het Zaailand bezocht. De kleine ruimte zat meestal stampvol met marktkooplui en marktbezoekers. Vanuit het koffiehuis was een parkje zichtbaar waar de Mercuriusfontein tussen de bomen stond. Het winkelcentrum of pleinafsluitendgebouw was er nog niet. Dat werd later kunstig rond de fontein gebouwd.

De fontein werd in 1923 door de VVV geschonken aan de stad. Persoonlijk vind ik het de lelijkste kunsttoepassing die ik ken. Nog steeds verbaas ik me er over hoe je het voor elkaar krijgt om een groep naakten absoluut seksloos te maken. Daar moet over nagedacht zijn door de Duitse beeldhouwer Gustav Adold Bredow. Ik kan me er iets bij voorstellen. Hoe maak je een fontein met een groep bloteriken zonder dat het er uitziet als een bunga bungafeestje. Wel bloot, toch netjes. Zoiets. Waarom de gemeente de kans niet waargenomen heeft om met de uitbreiding van het winkelcentrum eindelijk eens van het oude kreng af te komen, is me een raadsel. Maar de Liwwadders zijn gesteld op hun fontein. Hij heeft een bepaalde geschiedenis.

De enige plek waar hij me mooi lijkt staan, is het Leeuwarderbos. Je zou er een soort Ecokathedraal van kunnen maken. Overwoekert door klimop en korstmossen.
Er zijn vast nog wel meer lelijke kunstwerken in de stad die er bij kunnen. Op het Europaplein staat ook een fontein die al sinds mensenheugenis stuk is. Die zou er mooi bij kunnen. Waar de Mercuriusfontein nu naar verplaatst is lijkt me minder. Een fontein hoort niet naast de inrit van een parkeergarage te staan maar in een parkje met bosjes en bomen en bankjes waar de vermoeide wandelaar kan rusten en luisteren naar het geklater van water en gezang van merels. Het zou een ontmoetingsplek moeten zijn. Hij staat er nu maar een beetje tussen gefrommeld en asymmetrisch bij, maar er staat wel meer asymmetrisch in Leeuwarden, dus echt opvallen doet het niet.

Stukje brug te koop

Ieder jaar fiets ik minimaal één keer naar Bartlehiem. Ik fiets dan over het wereldberoemde bruggetje van Barlehiem. Meestal stop ik even op het bruggetje om de beroemdheid ten volle in me op te nemen. Vorig najaar was ik er voor het laatst. Het bruggetje lag er wat vervallen bij, voor een bruggetje van wereldfaam. Aan de onderkant hingen er losse planken, waarvan ik er voorzichtig een los kon trekken. Het plankje brak met veel gekraak doormidden. Even was ik bang dat de hele brug naar beneden zou komen, maar dat viel mee. Met het beschadigde plankje in mijn zijtas fietste ik wat stilletjes naar huis. Zoveel beroemdheid had ik nog nooit eerder in mijn zijtas gehad.

Eenmaal thuis deponeerde ik het plankje in het schuurtje bij de andere beroemde dingen waar ik misschien ooit nog iets mee zal doen. Ik heb bijvoorbeeld een steen en vloertegel van de Bonifatiuskerk van na de instorting, verschillende plavuizen van beroemde panden en Staten. Een plankje van de Hempensermeermolen, wat uit zich zelf is los gelaten. Ik bedoel dus dat ik niet zelf aan de molen heb staan sjorren. Een T-shirt van Jantje Giro met handtekening, bij leven persoonlijk aan me gegeven. Een CD van Anneke Douma ook met handtekening en persoonlijk gegeven. De aansteker van burgemeester Ter Loo. Gejat tijdens een receptie. Het beroemde plankje was dus een welkome aanvulling. Sinds enige tijd heb ik het plan om een collage te maken van al die beroemde spullen, maar vooralsnog staat alles in mijn schuurtje en de CD van Anneke Douma heb ik inmiddels verkocht. Echter dit voorjaar las ik in de LC dat het bruggetje bij Bartlehiem opgeknapt zou worden. Kan dat zo maar dacht ik nog en ik herinnerde me het plankje dat nu stellig nog unieker en beroemder zou worden. Vanmiddag tijdens de fietstocht heb ik besloten het wereldberoemde plankje te verkopen. Per opbod. Met een minimum inzet van 250 euro. Het plankje is  ongeveer 50 bij 5 cm en zat aan een steunbalk onder de brug. Dus er zijn pakweg 4 tot 5 Elfstedentochten onderlangs gekomen en ziet er nog netjes uit. Biedingen kunt u doen via noorderleeg@hotmail.com onder vermelding van beroemd plankje.

Stukje beroemde brug, 50 bij 5 cm

Zomerstop