Posts tonen met het label Wad. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Wad. Alle posts tonen

maandag 10 juni 2013

Beroemd licht



Onlangs heb ik het mega-wandkleed van Claudy Jongstra in het nieuwe Fries Museum gezien. Prachtig wandkleed. Indrukwekkend. Volgens het artikeltje in de LC betreft het de weerbarstige Friese kleigrond, de indrukwekkende luchten en het beroemde licht. Het beroemde licht? Het duurde even voordat het kwartje viel. Hebben we beroemd licht? Dit was nieuw voor me. In Bartlehiem is een beroemd bruggetje. Maar een bruggetje is tastbaar. Licht niet. Misschien iets van, beroemd bruggetje in beroemd licht? 
Moet niet veel gekker worden daar in Bartlehiem. 
En hoe zit het bijvoorbeeld met de Groningers? Hebben die ook beroemd licht? Nee. Ze hebben hetzelfde Wad en dezelfde zon. Maar het beroemde licht houdt bij Buitenpost op om weer gewoontjes en onberoemd licht te worden. Misschien komt het omdat ze in Groningen meer industrie hebben, waardoor ze wat smoezelig licht hebben. Net als in de Randstad. Met smog en veel CO2 uitstoot wordt het licht er niet beter op. In Friesland is ook geen horizonvervuiling door fabrieken en andersoortige vervuilers. Misschien niet handig voor de werkgelegenheid maar als het beroemd licht oplevert heb je toch iets.
Van het licht in Leeuwarden ben ik niet kapot. Als ik bij de VVV zou werken en er komt een toerist vragen waar het beroemde licht is, dan zou ik hem naar de Waddendijk sturen. 
Om te tjekken of het licht daar nog steeds beroemd is ben ik voor de zekerheid maar naar de gemeente het Bildt gefietst. Stevig windje. Zouden we ook beroemde wind hebben? Het Wad is erg populair onder kunstenaars. Ik heb galeries vol met Wadlandschappen gezien. Misschien dat het daar iets mee te maken heeft. Ik denk dat het licht op het Wad beroemd is onder kunstenaars. Niet of in mindere mate onder toeristen. Alhoewel ik aan de Waddendijk geen kunstenaar tegengekomen ben. Wel schapen en een boer die me aankeek of ik zojuist uit een Marslander gestapt was. Het licht op het Noorderleeg was gewoon. Vanuit zee dreven wolken landwaarts en losten daar op. Daardoor was het boven het Wad aan de donkere kant en landinwaarts zonnig. Dit wisselende licht maakt het landschap iedere dag en soms ieder uur anders. Het is prachtig licht en beroemd.

gebruikte muziek: Ember

dinsdag 4 september 2012

De paarden van het Noorderleeg


Tot de jaren ’70 van de vorige eeuw werd er op het Wad aan landwinning gedaan. De bestaande zeedijk was nog niet op deltahoogte. Op 2 januari 1976 vond er een heftige storm plaats. Ik heb het water toen over de dijk zien slaan en op een aantal plaatsen was de oude zeedijk zo zwak dat er een doorbraak plaats vond waarbij het leger met zandzakken te hulp schoot. Het was trouwens de storm waarbij de torenspits van de Bonifatiuskerk in Leeuwarden afbrak. Maar ik woonde toen niet in Leeuwarden maar vlak achter de lage en oude zeedijk aan de Nieuwebildtdijk. 

Op de radio werd geadviseerd om niet te gaan slapen en een vluchtkoffer klaar te zetten. In Oudebildtzijl werd met zware balken de brug afgesloten. De Oudebildtdijk was de laatste verdedigingslinie tegen het water. In café het Graauwe Paard was het druk en gezellig. Extremiteiten in het weer brengt een bepaalde saamhorigheid teweeg. Na 1976 werd de zeedijk verhoogd tot deltahoogte. Dat betekende een einde van verdere inpoldering. De lokale bevolking had liever gezien dat het Noorderleeg definitief droog gelegd zou worden. Daar kan ik me nu wel iets bij voorstellen. De Bilkers hebben eeuwen in het slik gewerkt om meer land te krijgen. Nu werd ook het opwerpen van een zomerdijk niet meer toegestaan. De Waddenzee heeft vrij spel gekregen in het gebied.
In de LC las ik onlangs dat men meer toeristen naar het gebied wil lokken. In de aanwezige dobben wil men zwemgelegenheid creëren. Een dob is een drinkplaats voor het vee. Het is een cirkelvormige dijk die het brakke water tegen moet houden. Waar het vee met hoogwater ook een beetje droge plek heeft. Dat de dobben onder kunnen lopen bleek in december 2006. Wat begon met een herfststorm werd al snel een drama dat wereldwijd mensen bezig hield. Door het hoge water verdronken 20 dieren. Maar 150 paarden werden gered van de verdrinkingsdood door een paar boerendochters.
Er staat ook een bunker op het Noorderleeg. Deze is sinds enige tijd voorzien van een trap, zodat men vanaf het dak bij helder weer de Waddeneilanden kan zien en de dravende paarden. De bunker is voorzien van een bord met de vermelding dat het een bunker is. Het valt me op dat er steeds meer van dit soort borden in de provincie verschijnen. Ik heb het vermoede dat het iets met de zo gewenste toerist te maken heeft. De toeristen kwamen trouwens met een soort bus achter een trekker het Noorderleeg op. Ze stonden even met ze allen bovenop de bunker en werden vervolgens weer terug gesleept. Het was een wonderlijk gezicht op de gigantische kale vlakte van Noard-Fryslân Bûtendyks.
 Gebruikte muziek: Philip Glass

vrijdag 24 augustus 2012

De oude zeedijken

Een oude kennis van me, had een bepaalde filosofie. Hij stelde dat als je ergens een periode gewoond hebt, dan moet je er nooit meer naar terug gaan. Je moet de herinnering die je aan die plek hebt laten zoals die is. Een later bezoek zou de herinnering alleen maar schade en de leuke dingen die je er meegemaakt hebt komen niet meer terug. Hier zit veel waarheid in. Maar ik kijk er anders tegen aan. Omdat er onlangs een oude vriend van me overleden is, vond ik het om onduidelijke rede nodig om naar de Oude en Nieuwebildtdijk te fietsen. Naar de gemeente het Bildt waar ik 10 jaar gewoond heb en waar mijn kinderen geboren zijn.

Op de dijken was in 30 jaar niets veranderd. Dat was eigenlijk het deprimerende van de tocht. Er was wat gesloopt en er was wat nieuwbouw maar het sfeertje was er nog en was onaangetast. Het dorp Oudebildtzijl lag er fraai bij. De kroeg was open en de kerk ook. Precies zo als het hoort. Voor zover ik kan overzien zijn er nog 3 actieve kerken in gebruik. Een Gereformeerde, een Doopsgezinde en de Vrije Evangelische Gemeente. En er zijn nog kerken die verbouwd zijn tot woonhuis. Waarvan het niet duidelijk is welke duistere en sektarische rituelen zich er ooit  hebben afgespeeld.
Ook de Julianakerk was dus open. Niet voor een dienst maar voor de toerist. De Julianatoren is gebouwd op een woonhuis. De andre kerken zien er somberder en meer als een aardappelschuur uit. Het aardige was dat ieder geloofje zijn eigen bakker had. Er waren ooit dus pak weg 6 bakkers in een klein dorp als Oude Bildtzijl, maar de klandizie kwam natuurlijk ook van de dijken met hun tientallen kleine arbeidershuisjes. Op YouTube vond ik in twee delen een autorit over de dijk. Bij elkaar een halfuur. Deel 1 en deel 2. De liefhebber kan het eventueel nog eens over doen op Google Streetview.